पूर्णिमा आणि अमावस्या का होतात ? विज्ञान काय सांगतं ?
आकाशातला
चंद्र आपल्याला रोज दिसतो. कधी तो गोल आणि पूर्ण प्रकाशमान असतो, तर कधी पूर्णपणे
गायब झाल्यासारखा वाटतो. अनेक संस्कृतींमध्ये पूर्णिमा आणि अमावस्येला वेगवेगळे
अर्थ दिले गेले आहेत. पण जर आपण हे सगळं विज्ञानाच्या दृष्टीने शांतपणे समजून
घेतलं, तर त्यामागचं वास्तव खूप साधं आणि सुंदर आहे.
चंद्र बदलत
नाही. आपली दिसण्याची दिशा बदलते
सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे
चंद्र स्वतः आकार बदलत नाही.
चंद्र कायम गोलच असतो.
बदलतो तो फक्त पृथ्वीवरून दिसणारा त्याचा प्रकाशित भाग.
चंद्र स्वतः
प्रकाश देत नाही. तो सूर्यप्रकाश परावर्तित करतो. पृथ्वी, चंद्र आणि सूर्य यांच्या
स्थानानुसार आपल्याला चंद्राचा वेगळा भाग उजळलेला दिसतो.
अमावस्या
म्हणजे काय?
अमावस्येला चंद्र पृथ्वी आणि सूर्य यांच्या
मध्ये असतो.
याचा अर्थ चंद्र गायब झालेला नसतो.
तो फक्त आपल्याला दिसत नाही.
पूर्णिमा
म्हणजे काय?
पूर्णिमेला पृथ्वी सूर्य आणि चंद्र यांच्या
मध्ये असते.
त्या वेळी सूर्यप्रकाश थेट चंद्राच्या
पृथ्वीसमोरच्या भागावर पडतो.
म्हणून चंद्र पूर्ण गोल आणि तेजस्वी दिसतो.
ही फक्त प्रकाश आणि स्थानाची गणिती मांडणी आहे.
समुद्राच्या भरती-ओहोटीचा संबंध
पूर्णिमा आणि अमावस्येला समुद्रात भरती जास्त का
येते?
याचं कारण म्हणजे गुरुत्वाकर्षण.
चंद्र पृथ्वीवर गुरुत्वाकर्षणाचा प्रभाव टाकतो.
म्हणून समुद्रातील पाणी जास्त ओढलं जातं आणि
भरती उंच होते.
याला “Spring Tide” म्हणतात.
माणसाच्या
मनावर परिणाम होतो का?
हा प्रश्न खूप लोक विचारतात.
विज्ञानानुसार:
- थेट मानसिक बदल सिद्ध झालेले नाहीत
- काही अभ्यासांमध्ये हलके झोपेचे बदल दिसले आहेत
- पण मोठे वर्तनात्मक बदल सिद्ध झालेले नाहीत
आपलं मन अनेक घटकांवर अवलंबून असतं
फक्त चंद्रावर नाही.
मग इतकं
रहस्य का वाटतं?
रात्रीचा अंधार, आकाशातील तेजस्वी चंद्र, शांत
वातावरण
या सगळ्यामुळे आपल्याला भावनिक अनुभव जास्त जाणवतो.
माणूस नैसर्गिकरित्या आकाशाकडे पाहून विचार
करतो.
चंद्रचक्र
किती दिवसांचं असतं?
चंद्र पृथ्वीभोवती एक फेरी पूर्ण करायला साधारण
29.5 दिवस घेतो.
यालाच “Lunar Cycle” म्हणतात.
या काळात:
- अमावस्या
- वाढता चंद्र
- अर्धचंद्र
- पूर्णिमा
- घटता चंद्र
असा क्रम दिसतो.
पूर्णिमा आणि अमावस्या ही गूढ घटना नाहीत.
त्या फक्त प्रकाश, गुरुत्वाकर्षण आणि खगोलशास्त्राचा सुंदर समन्वय आहेत.
आकाशात बदल होत नाही
बदलते ती आपली दृष्टी.
आणि कदाचित इथेच एक सुंदर जीवनधडा आहे
वास्तव तेच असतं, पण आपण त्याकडे कसं पाहतो हे बदलतं.
- Rushikesh
Note: - Some images used in this article are AI-generated for representation purpose only.
Opinion,
1.
मी कोण आहे ? या प्रश्नापासून सुरू होणारे आयुष्य
2.
षड्रिपु विकार आणि मानवी न्याय : समजुतीकडे नेणारी
शांत मांडणी
3.
जुनी गाणी पुन्हा ट्रेंडिंग का होतायत? भूतकाळाच्या
गोड आठवणींची जादू!
4.
पंडित जसराजजी : स्वर, साधना आणि सकारात्मक ऊर्जेचा
अनुभव
5.
निपाह व्हायरस बातम्यांमध्ये आहे, पण आपण काय
समजून घ्यायला हवं?
6.
आजच्या काळात मौन का गरजेचं आहे? फार कमी लोकांना
हे कळतं
7.
आजच्या काळात Overthinking का वाढतंय? Stop
Overthinking वर एक शांत निरीक्षण
8.
आपण सतत busy का असतो, पण समाधानी का नसतो?
9.
आपण आयुष्य जगतोय, की फक्त लोकांना दाखवतोय?
10. Rose Day : भारतीय संस्कृतीत भावनांचा आणि गुलाबाचा
अर्थ
11. Secure वाटणं आज इतकं अवघड का ?
12. मोठं स्वप्न पाहण्याची भीती का वाटते ? भीतीवर
मात करून यशाकडे वाटचाल कशी करावी
13. षड्रिपु विकार आणि मानवी न्याय : समजुतीकडे नेणारी
शांत मांडणी
14. ज्यांनी तुम्हाला कमी लेखलं त्यांच्याशी संवाद
थांबवल्यावर आयुष्यात होणारे 8 मोठे बदल
15. मराठी भाषा नेमकी कुठून आली ? उगम, प्रवास आणि बदलांची कहाणी
16. ती ऑनलाइन असते पण तुमच्यासाठी नाही: नातं शांतपणे दूर जात असल्याची चिन्हं
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा