आजच्या काळात Overthinking का वाढतंय? Stop Overthinking वर एक शांत निरीक्षण

 

आजचा माणूस विचार करत नाही, तर विचारांत अडकतो. एकाच प्रसंगाचा पुन्हा-पुन्हा विचार, झालेल्या गोष्टींबद्दल पश्चात्ताप, आणि अजून न घडलेल्या गोष्टींबद्दल भीती यालाच आपण overthinking म्हणतो. 

हे विचार इतक्या शांतपणे मनात शिरतात की कधी ते आपल्या रोजच्या आयुष्यावर ताबा घेतात, हे लक्षातही येत नाही.

Overthinking म्हणजे जास्त समजूतदारपणा नव्हे. उलट, तो एक असा सवयीचा सापळा आहे जिथे मन स्वतःलाच थकवायला लागतं. निर्णय घ्यायचा असतो तेव्हा विचार वाढतात आणि कृती थांबते. 

शांत बसायचं असतं तेव्हा मन भूतकाळात किंवा भविष्यकाळात धाव घेतं. बाहेर सगळं ठीक दिसत असतं, पण आत मात्र अस्वस्थता वाढत जाते.

“Stop Overthinking” या संकल्पनेचा अर्थ विचार करणं बंद करणं असा नाही. विचार करणं ही मानवी ताकद आहे. पण जेव्हा विचार उपयोगी न राहता त्रासदायक ठरतात, तेव्हा त्यांना थांबवण्याऐवजी योग्य दिशा देणं अधिक महत्त्वाचं ठरतं. 

अनेक वेळा आपल्याला जाणवतं की प्रश्न विचारण्यापेक्षा आपण प्रश्नांतच अडकून बसतो.

अनेक जण स्वतःलाच कठोरपणे विचारतात मी असं का बोललो? तसं का केलं? पुढे काय होईल? लोक काय म्हणतील? या प्रश्नांना शेवट नसतो. 

Overthinking ची खरी अडचण हीच आहे की तो उत्तर देत नाही; तो फक्त मनातला गोंधळ वाढवत राहतो.

या विषयाकडे शांतपणे पाहिलं, तर एक गोष्ट लक्षात येते सगळ्या समस्यांना तात्काळ उत्तर मिळेलच असं नाही. काही गोष्टी स्वीकाराव्या लागतात. काही विचार येतात आणि जातात. 

त्यांना पकडून ठेवलं, तरच ते ओझं बनतात. थोडं अंतर ठेवलं, तर त्यांचं वजन आपोआप कमी होतं.

Overthinking कमी झालं म्हणजे आयुष्य एकदम सोपं होईल, असा दावा कुणीही करू शकत नाही. पण विचारांची गर्दी थोडी कमी झाली, तरी निर्णय अधिक स्पष्ट होतात, मन हलकं वाटतं, आणि वर्तमान क्षण जास्त जाणीवपूर्वक जगता येतो. 

हीच खरी सुरुवात असते.

आजच्या काळात, जिथे माहिती खूप आहे पण शांतता कमी आहे, तिथे overthinking हा केवळ मानसिक शब्द राहत नाही, तर तो जीवनशैलीचा भाग बनतो. 

अशा वेळी स्वतःशी संवाद साधणं, स्वतःला थांबवून ऐकणं, आणि प्रत्येक विचाराला लगेच महत्त्व न देणं ही कौशल्यं अधिक गरजेची ठरतात.

हा लेख overthinking वर अंतिम सत्य सांगण्यासाठी नाही. तो फक्त एक निरीक्षण मांडतो की विचार थांबवण्यापेक्षा विचारांना दिशा देणं अधिक शहाणपणाचं आहे. 

आणि कधी कधी, ही दिशा सापडणं म्हणजेच मनाला थोडीशी विश्रांती मिळणं.

- Rushikesh

अधिक वाचनासाठी :- Overthinking या विषयावर अधिक सखोल आणि सोप्या भाषेत समजून घ्यायचं असेल, तर Stop Overthinking - Nick Trenton हे पुस्तक वाचण्यासारखं आहे. हे पुस्तक विचार थांबवायला नाही, तर विचारांना योग्य दिशा देण्याचा दृष्टिकोन देते. Stop Overthinking या पुस्तकाचा मराठी अनुवाद अवंती वर्तक यांनी केला आहे.

Note: - This article is based on personal observations. It is not intended to provide any financial or professional advice. Some images used in this article are AI-generated for representation purposes only.

Opinion,

1.    मी कोण आहे ? या प्रश्नापासून सुरू होणारे आयुष्य

2.    षड्रिपु विकार आणि मानवी न्याय : समजुतीकडे नेणारी शांत मांडणी

3.    जुनी गाणी पुन्हा ट्रेंडिंग का होतायत? भूतकाळाच्या गोड आठवणींची जादू!

4.    पंडित जसराजजी : स्वर, साधना आणि सकारात्मक ऊर्जेचा अनुभव

5.    निपाह व्हायरस बातम्यांमध्ये आहे, पण आपण काय समजून घ्यायला हवं?

6.    आजच्या काळात मौन का गरजेचं आहे? फार कमी लोकांना हे कळतं

7.    आपण आयुष्य जगतोय, की फक्त लोकांना दाखवतोय?

8.    Rose Day : भारतीय संस्कृतीत भावनांचा आणि गुलाबाचा अर्थ

9.    ज्यांनी तुम्हाला कमी लेखलं त्यांच्याशी संवाद थांबवल्यावर आयुष्यात होणारे 8 मोठे बदल

10.  मराठी भाषा नेमकी कुठून आली ? उगम, प्रवास आणि बदलांची कहाणी

11.  ती ऑनलाइन असते पण तुमच्यासाठी नाही: नातं शांतपणे दूर जात असल्याची चिन्हं

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

EPS-95 Pension: आजची परिस्थिती, समस्या आणि सामान्य कर्मचाऱ्यांसाठी वास्तव

आजच्या काळात मौन का गरजेचं आहे? फार कमी लोकांना हे कळतं

भविष्याचा वेध : AI आणि मौल्यवान धातूंची नवी वाटचाल