आंतरराष्ट्रीय राजकारणात BRICS चा उदय - भारताचा शक्तिशाली जागतिक प्रवास

 

आंतरराष्ट्रीय राजकारणात गेल्या काही वर्षांत मोठे बदल घडताना दिसत आहेत. पाश्चिमात्य देशांच्या दीर्घकालीन वर्चस्वाला पर्याय म्हणून BRICS हा समूह पुढे येत आहे. 

ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका या देशांनी एकत्र येऊन आर्थिक, राजकीय आणि जागतिक निर्णयप्रक्रियेत आपला प्रभाव वाढवण्यास सुरुवात केली आहे. 

त्यामुळे जग एकध्रुवीय न राहता बहुध्रुवीय होत असल्याचे स्पष्टपणे जाणवते.

BRICS चा उदय हा केवळ आर्थिक सहकारापुरता मर्यादित नाही. विकसनशील देशांचे हित जपणे, जागतिक संस्थांमध्ये समतोल प्रतिनिधित्वाची मागणी करणे, तसेच जागतिक दक्षिणेकडील देशांना एक मजबूत व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे, या कारणांमुळे BRICS अधिक प्रभावी ठरत आहे. 

न्यू डेव्हलपमेंट बँकेसारख्या उपक्रमांमुळे पायाभूत सुविधा, ऊर्जा, आणि शाश्वत विकासासाठी पर्यायी आर्थिक स्रोत निर्माण झाले आहेत.

या बदलत्या जागतिक परिस्थितीत भारताचा उदय अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो. लोकसंख्या, वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञानातील प्रगती आणि संतुलित आंतरराष्ट्रीय भूमिका यांमुळे भारत आज जागतिक पातळीवर विश्वासार्ह देश म्हणून ओळखला जात आहे. 

भारताची धोरणे सहकार्य, शांतता आणि सर्वसमावेशक विकासावर आधारित असल्याने अनेक देश भारताकडे सकारात्मक दृष्टीने पाहतात.

BRICS च्या व्यासपीठावर भारताने ऊर्जा सुरक्षा, हवामान बदल, डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि विकासाभिमुख धोरणांवर ठोस भूमिका मांडली आहे. 

स्वातंत्र्यपूर्ण निर्णयक्षमता जपताना, एकाच वेळी बहुपक्षीय सहकार्य वाढवण्याची भारताची भूमिका त्याला इतर राष्ट्रांपेक्षा वेगळे स्थान देते.

आज BRICS चा वाढता प्रभाव आणि भारताची सक्रिय उपस्थिती हे दर्शवते की जागतिक राजकारणात मोठा बदल घडत आहे. या नव्या व्यवस्थेत भारत केवळ सहभागी नसून, मार्गदर्शक भूमिका बजावत आहे. 

त्यामुळेच भारताचा प्रवास हा केवळ उदयाचा नसून, तो शक्तिशाली राष्ट्र म्हणून स्थिर होण्याचा आहे.

- Rushikesh

Note: - Some images used in this article are AI-generated for representation purposes only.

Global Affairs,

1.      आंतरराष्ट्रीय राजकारण आणि अस्वस्थ वर्तमान : एक शांत चिंतन

2.      ग्रीनलँड आणि जागतिक राजकारण : बर्फाखाली आकार घेणारी स्पर्धा

3.      भारत जागतिक राजकारणात कसा बदल घडवत आहे?

4.      मध्य-पूर्वेतील बदलते राजकारण आणि भारताची प्रभावशाली जागतिक भूमिका

5.      Iran - United States तणाव : आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचा साध्या भाषेत आढावा